Poradnia pediatryczna

Odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania przez rodziców

Żywienie dzieci - 6-12 miesięcy

W drugim półroczu życia wreszcie przychodzi czas na rozszerzanie diety Malucha, czyli wprowadzanie pokarmów uzupełniających. Od 2015 roku za pokarmy uzupełniające uważa się wszystkie pokarmy stałe i płynne inne niż mleko kobiece lub mleko modyfikowane. Na szczęście dla wszystkich rodziców, którzy stanęli przed tym trudnym zadaniem, nie obowiązują już wcześniej zalecane terminy wprowadzana np. osobno żółtka i białka jaja kurzego, glutenu itd. Tzn. każdy pokarmy inny od mleka (mamy lub modyfikowanego) jest równorzędny i kolejność ich wprowadzania nie ma prawdopodobnie znaczenia.

Ważny jest natomiast wiek, kiedy należy zacząć wprowadzać te produkty. Aktualnie zaleca się, by nie było to wcześniej niż w 17 tygodniu życia i nie później niż w 26 tygodniu życia. Zasady ogólne wprowadzania pokarmów uzupełniających nie uległy zmianie – nadal wprowadzamy je pojedynczo i stopniowo, tak by móc obserwować reakcje dziecka i uczyć go nowych smaków i konsystencji.

Zalecana konsystencja pokarmów uzupełniających – dlaczego jest tak istotna?

Pokarmy uzupełniające poza oczywistymi korzyściami odżywczymi, spełniają kluczową funkcję w rozwoju umiejętności mowy – dziecko stopniowo uczy się żuć, przegryzać pokarmy, co wspaniale wpływa na rozwój i koordynację mięśni i struktur odpowiedzialnych za mowę.

Wiek
Konsystencja
6.-8. m.ż.Początkowo – gładkie puree (produkty dokładnie rozdrobnione), gęste kasze; następnie – papki lub puree z wyczuwalnymi grudkami
9.-11. m.żDrobno posiekane lub rozdrobnione (np. widelcem) pokarmy, miękkie produkty podawane do ręki
12.-13. m.żPosiłki z rodzinnego stołu, posiekane lub rozdrobnione

Ile posiłków?

Wiek
Liczba posiłków uzupełniających
6.-8. m.ż.2-3
9.-24. m.ż.3-4

Po 8. m.ż. do możemy dodać 1-2 przekąski (czyli pokarmy, które dziecko zwykle spożywa samodzielnie pomiędzy głównymi posiłkami (np. kawałki owoców czy warzyw). I tu szczególna uwaga – uważajmy, by dziecko cały czas nie podjadało czegoś między posiłkami, nawet jeśli są to zdrowe owoce czy warzywa. Większość dzieci, które nieustannie coś przeżuwa nie zjada później obiadów czy kolacji, bo po prostu nie jest głodne. To samo dotyczy soków owocowych (o czym będzie jeszcze mowa) – są one na tyle kaloryczne, że zniechęcają do głównych posiłków.

Co wprowadzić najpierw?

Jak już wspominano, kolejność wprowadzania pokarmów uzupełniających nie ma prawdopodobnie znaczenia. Warto jednak zauważyć, iż dzieci mają naturalną skłonność do wybierania i akceptowania smaku słodkiego (w tym owoców). Dlatego też warto najpierw wprowadzać warzywa, które będą być może wymagały wielu prób (nie wolno się poddawać – według badań potrzebne jest nawet 10-15 krotne proponowanie tego samego produktu, by Dziecko je zaakceptowało). Łatwiej nowe smaki akceptują dzieci karmione piersią – mleko Mamy zmienia smak pod wpływem zjadanych przez nią posiłków, co stanowi wspaniałe wprowadzenie do uzupełniania diety w drugim półroczu życia.

Gluten, celiakia, choroba trzewna

Wreszcie, po wielu latach coraz bardziej zmieniających się zaleceń czasu wprowadzania glutenu, wykazano bezsprzecznie, że na ryzyko rozwoju choroby trzewnej (celiakii) ma wpływ wyłącznie predyspozycja genetyczna. Co to oznacza? Osoby, które mają geny odpowiedzialne za rozwój tej choroby, zachorują niezależnie od czasu, kiedy wprowadzi się do ich diety gluten (bez tego choroba nie rozwinie się). Natomiast te osoby, które tych genów nie mają, nie zachorują. Dlatego w aktualnie obowiązujących zaleceniach gluten uważa się za jeden z pokarmów uzupełniających, który można wprowadzić do diety w dowolnym momencie (ale nie wcześniej niż w 17 t.ż. – co jest ogólną zasadą rozszerzania diety niemowlęcia).

Wielkość porcji

Zalecana objętości posiłków w schematach żywienia mają charakter orientacyjny. Jeśli Twoje Dziecko zjada mniej lub więcej niż „przewidują” dla niego wytyczne, a rozwija się prawidłowo (tzn. prawidłowo rośnie i przybiera na masie – są to obiektywne wskaźniki dobrego odżywienia Malucha), nie ma powodu do niepokoju. Niemowlę samo reguluje, ile zjada.

Napoje

W pierwszym półroczu, jeśli Dziecko karmione jest wyłącznie mlekiem Mamy, nie wymaga żadnego dopajania. Natomiast w 2. półroczu i wcześniej, jeśli karmisz mlekiem modyfikowanym, podawaj swojemu dziecku wodę. Nie dodawaj cukru, nie zastępuj sokami!. Najlepsza jest woda źródlana lub mineralna niskozmineralizowana (< 500 mg/l), niskosodowa, niskosiarczanowa. Woda dla Dziecka jest zdatna do spożycia do 24 godzin od otworzenia butelki. Wszystkim osobom zainteresowanym karmieniem niemowląt i małych dzieci polecam „Poradnik żywienia niemowląt. Krok po kroku od narodzin do pierwszych urodzin”, dostępny w formie PDF, a zawierający wszystkie aktualne zalecenia i wiedzę z tego zakresu (a także przykładowe przepisy).